Ayla Erduran'ı Dinliyorum

20 Aralık 2004

GÜNLERDİR Ayla Erduran’ı dinliyorum.

Şimdi CD’lerini dinliyorum, diğer zamanlarda evinin penceresinden sokağımıza yayılan kemanının sesini.

Benim sokağımda oturuyor Ayla Erduran. İlkbahar ve yaz aylarında sokakta hemen hemen her saat keman sesi duyulur, her zaman keman mı çalar yoksa benim hafızamda onun kemanının sesi o kadar yer etmiştir ki, ben öyle sanırım.

Uluslararası çaptaki keman sanatçımızın dört CD’si çıktı.

Ayla Erduran Arşiv Serisi (Ayla Erduran Archive Series) başlığı altında.

İçindeki kitapçıklarda onun yaşamı, sanatında zirveye çıkış serüveni yazılı. İyi hazırlanmış bu kitapçıklarda, hem sanatçıya eşlik edenler, hem birlikte çalanlar hem de eserleri seslendirilen besteciler hakkında bilgi var.

Ayla Erduran’ı günlerdir dinliyorum, yazmak istiyorum, nasıl yazacağımı uzun uzun düşünüyorum.

Yahya Kemal Beyatlı bir dizesinde ‘Tavsifi musikiye bırakmak diler Kemal’ demişti. Çünkü lisanda bunu dile getirecek bir kelime bulamadığından yakınıyordu. Keşke ben de besteci olsaydım da bir eserimi ona ithaf etseydim.

Bazı dizeleri daha iyi anlamak için bazı anlar gerekiyor.

Neler çalıyor Ayla Erduran?

J.S.Bach, Brahms, Veracini, Beethoven, Schumann, Dvorak.


Özellikle Ayla Erduran’ın Bach ve Brahms’larını evde gazetede üst üste dinledim.

Müzik eleştirmeni değilim, bir dinleyiciyim. Ama müzik eleştirmenleri onun çaldığı Bach’ları bütün dünyadaki iyi icralarla karşılaştırsınlar, o listenin Ayla’sız olamayacağını hemen fark ederler.

* * *

İYİ bir sanatçının değerini iyi bir sanatçı bilir, uluslararası çaptaki piyanist Fazıl Say, onun için ne demiş:

‘David Oistrakh, onu Alevler saçan yetenek ilan etmişti. Eğer katı yürekli değilseniz, Ayla Erduran’ı dinlerken ağlayabilirsiniz. Onu ilkin 1987’nin Mayıs ayında, Ankara’da, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası eşliğinde dinlemiştim: Saint-Saens, Si minör keman konçertosu! Orkestra, tremolalara hafifçe başladı. Sonra Erduran’dan ilk beş nota. Ne notası? İlk beş haykırış, ya da beş çığlık!’

Ayla Erduran Mithat Fenmen’le Çalıyor, 
CD’sini dinlerken büyük bir kemancı ile büyük bir piyanistin, olağanüstü müzikalitesi beni hayran bıraktı.

CD kitapçığındaki bir bilgi, size ayrıntıyı vermeyecek, ama onun Bach’la nasıl yeniden dünyaya döndüğünü öğrenebileceksiniz. 1973’te ailesinde yaşanan acılardan sonra bütün konser tekliflerini reddeder, o günlerde sadece Bach çalar. Ve gençlere öğüt verir:

‘Bütün genç dostlarıma Bach ile bütünleşmeyi öğütlerim. Bach çalmanın kutsallığını kavradıklarında nice zorluğu aşabileceklerdir.’

Evin İlyasoğlu
’nun Ayla’yı dinler misiniz? (Remzi Kitabevi) kitabını okursanız, trajedilerin bir sanatçının ruhunda yarattığı duyguların, onu sanata daha da yakınlaştırdığını göreceksiniz.

* * *

EVİN İLYASOĞLU, Ayla’yı dinler misiniz? diyordu, ben Ayla’yı mutlaka dinleyin diyorum.

dhizlan@hurriyet.com.tr

http://www.hurriyet.com.tr/ayla-erduran-i-dinliyorum-282570